Roste Leopol'

Er wordt deze week nogal wat rondgehost met ons teergeliefde koningshuis. Fluppe krijgt een goei draai rond zijn oren van nonkel Guy omdat hij stout is geweest en buiten de lijntjes heeft gekleurd. En pépé Pol hebben ze voor de gelegenheid eens gekuisd van de duivenstront, maar na een dag mocht hij terug naast de stinkschoenen van Stanley plaatsnemen.

In de reportage “Blanke koning, rood rubber, zwarte dood”, uitgezonden door Histories (Canvas) op 1 en 8 april 2004, was het al te zien, het bronzen standbeeld van koning Leopold stond samen met de restanten van een standbeeld van Henry Morton Stanley te verkommeren op een soort stort net buiten Kinshasa. Onze verlichte despoot Mobutu had die daar in 1967 gedropt omdat het ruiterbeeld geen plaats meer kon hebben in het straatbeeld van de hoofdstad. Te meer omdat het in zijn ogen een voortdurende en ongewenste herinnering was aan een duister koloniaal verleden. Mocht het van goud geweest zijn, hij had het wel omgesmolten voor eigen gebruik denk ik. Dus het vloog op het stort en mocht het niet van die zwarte historicus zijn die daarmee in Histories kwam opdraven, we waren het allemaal vergeten. De nieuwe Congolese regering heeft die reportage ook gezien, maar naar mijn gedacht hebben ze maar half gekeken. Ze hebben gezien dat ze -hoera, hoera- nog een beeld hadden dat ze op de nu zo ‘blote’ Boulevard du 30 juin (onafhankelijkheidsstraat zeg maar) konden plaatsen. (historische ironie ten top als je het mij vraagt). Maar ze zijn blijkbaar wel vergeten wat Polleke daar in de 19e-20e eeuw allemaal heeft uitgevreten (vooral heeft laten uitvreten). De Congolese minister van cultuur Christophe Muzungu argumenteert: “We reconstrueren de geschiedenis van ons land, want een volk zonder geschiedenis is een volk zonder ziel”. Wel wel, laten de joden dan maar meteen een reuzengroot standbeeld van Dolfke naast het Yad Vashem zetten of de Roemenen een ruiterbeeld van Ceaucescu… Terwijl in Irak beelden van Saddam sneuvelen, in Rusland/Oostblok ongeveer hetzelfde gebeurd is (er staan er links en rechts nog wel wat van Lenin en Stalin) gaan ze in Congo gezellig een standbeeldje terugzetten van de man die de helft van hun bevolking afslachtte voor eigen geldgewin. Meer dan terecht ook dat het beeld vandaag weer van zijn sokkel is gehaald na protest van vele Congolezen. Opdat men nimmer zou vergeten is geen argument om zo’n dingen te doen.

In de context van symboliek las ik deze morgen nog iets in de krant. In navolging van het europees wetsvoorstel ter verbod op nazi-symbolen (vnl. swastika) willen enkele Oost-Europese parlementsleden een verbod op gebruik van sovjet-symbolen (vnl. rode ster, hamer en sikkel). Wel daar ben ik niet tegen, een verbod op het politiek gebruik (een belangrijke nuancering) van symbolen van extremistische regimes. Het gebruik daarbuiten valt te tolereren binnen de rechten van de mens natuurlijk. Zo kan een historicus of een filmmaker deze symbolen blijven gebruiken zolang deze maar respect opbrengen voor de rechten van de mens en de democratie. Of het wetsvoorstel van de Oost-Europeanen er zo makkelijk zal doorkomen als die ivm de swastika dat weet ik nog zo niet. Zo zijn er nog steeds vele extreem-linkse bewegingen die hamer, sikkel en rode ster gebruiken en die bewegingen zijn vaak nog iets beter aanvaard dan extreem-rechtse partijen. Hun argumenten tot behoud van de symbolen, als zouden deze symbool staan voor de ‘echte, directe’ democratie en de lagere sociale klassen, houden even weinig steek als extreem-rechts zou zeggen dat swastika en de SS-runetekens oude historische symbolen zijn. Symbolen die an sich niets verkeerd impliceren, maar wel door politiek gebruik ‘verbrand’ zijn. Net zo dus met hamer en sikkel. Zolang mijn collega historici en ik deze symbolen maar zonder hinder kunnen gebruiken in onze publicaties…

9 Reacties

  1. Welja, het extreem communisme is niet beter dan het extreem nazisme, niks extreem is ok trouwens. En de insignes mogen van mij blijven maar niet om ze politiek of ongepast te gebruiken, kan me inbeelden dat die bij mensen slechte heringeringen naar boven halen…
    Ik heb wel op te merken dat bepaalde ideologieën achter het communisme ok zijn,(wilt niet zeggen dat ik een communist ben): gelijkheid en minder sociale klassen, werk voor iedereen, gratis onderwijs en gratis naschoolse activiteiten, gratis universiteiten, gratis raadpleging van de dokters en ziekenhuizen, mensen individueel bekijken, meer groepsgevoel en blabla. Maar al de rest, waar de mens geen vrije meningsuiting heeft: gecensureerde boeken, films kunst e.d.(ze hebben zelfs dingen uit de geschiedenis gecensureerd, zo van…wij zullen eens de geschiedenis maken, zoals wij het willen, nazis hebben ook de geschiedenis proberen te manipuleren), geen mogelijkheid tot doorgroei en carrière want alles voor de staat en onder de s

  2. (ik haat dit, vakske te kort, moet weer alles opnieuw typen) staat en blabla…is gewoon oneervol, bekrompen, en kortzichtig.
    Ondanks de censuur, kende de creativiteit hoge toppen,(In Tsjechië dan {het voormalig Tsjechoslowakije}, andere landen waren er erger aan toe en vooral het voormalig USSR…veel armoede)niet dat dat de goeie manier is om creativiteit aan te wakkeren maar blijkt dat een onderdrukte geest nog creatiever wordt…dat revolterende in de mens.Ha! (omgekeerd kan ook natuurlijk). Dit bewijst nog eens dat je een mens alles kunt afpakken behalve zijn denken en geest.

  3. Inderdaad bepaalde ideëen achter het communisme zijn inderdaad niet slecht. Marx was een toffe peer … maar het communisme (van Marx) was ook iets té utopisch en onuitvoerbaar en uit utopiën spruiten enkel maar ontgoochelingen voort. Overigens, in het fascisme (niet het nationaal-socialisme … ja er is een grondig verschil …) zaten ook een paar (maar tmoet ook nie overdreven worden :)) goede elementen.

  4. Maar ik denk dat al die goede zaken die eventueel in een extreme ideologie voorkomen, minstens even goed toepasbaar zijn in een democratische ideologie…

  5. euh…yo
    wil je de runetekens eens op de site zetten?ik ben daarnaar op soek…
    wel, dan ga ik maar doei
    sharon

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.